گیج فشار یکی از پرکاربردترین تجهیزات اندازهگیری در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، نیروگاهی و سایر واحدهای صنعتی است. این تجهیز برای نمایش فشار سیالات در خطوط لوله، مخازن و تجهیزات فرآیندی استفاده میشود.
اما چگونه میتوان مطمئن شد که فشار نمایشدادهشده توسط یک گیج، با فشار واقعی اعمالشده مطابقت دارد؟
آیا اگر عقربه گیج حرکت کند، میتوان نتیجه گرفت که تجهیز دقت مناسبی دارد؟
پاسخ منفی است.
برای بررسی صحت اندازهگیری، لازم است گیج فشار با یک تجهیز مرجع معتبر مقایسه شود. این فرآیند با عنوان کالیبراسیون گیج فشار (Pressure Gauge Calibration) شناخته میشود.
در این مقاله از نیکان صنعت خاورمیانه (NICO)، مراحل کالیبراسیون گیج فشار را از بررسی مشخصات تجهیز و اعمال فشار تا محاسبه خطای اندازهگیری، بررسی هیسترزیس و ارزیابی نتایج توضیح میدهیم.
همچنین با استفاده از یک مثال آموزشی، نحوه محاسبه خطای مجاز برای گیج فشار 0 تا 10 بار با کلاس دقت 1.0 را بررسی خواهیم کرد.
کالیبراسیون گیج فشار چیست؟
کالیبراسیون گیج فشار فرآیندی است که طی آن مقدار نمایشدادهشده توسط گیج با مقدار فشار اندازهگیریشده توسط یک تجهیز مرجع دارای قابلیت ردیابی اندازهشناختی مقایسه میشود.
هدف این فرآیند، تعیین اختلاف میان قرائت گیج و مقدار مرجع در شرایط مشخص است.
برای انجام کالیبراسیون، فشارهای معینی به گیج تحت آزمون و تجهیز مرجع اعمال میشوند و مقادیر آنها ثبت و مقایسه میگردند.
این مقایسه امکان تعیین خطای اندازهگیری در نقاط مختلف محدوده فشار را فراهم میکند.
نکته مهم این است که کالیبراسیون لزوماً به معنی تنظیم یا تعمیر گیج فشار نیست.
در فرآیند کالیبراسیون، ابتدا عملکرد تجهیز بررسی و خطای آن تعیین میشود. اگر تجهیز دارای خطای خارج از حدود مورد پذیرش باشد، ممکن است تنظیم، تعمیر یا تعویض آن ضروری شود.
چرا کالیبراسیون گیج فشار اهمیت دارد؟
اندازهگیری فشار در بسیاری از فرآیندهای صنعتی نقش مهمی در پایش عملکرد تجهیزات و تصمیمگیری اپراتورها دارد.
اگر گیج فشار مقدار نادرستی را نمایش دهد، ممکن است وضعیت واقعی فرآیند بهدرستی تشخیص داده نشود.
برخی دلایل اهمیت کالیبراسیون عبارتاند از:
- بررسی صحت نمایش فشار
- شناسایی تغییرات دقت تجهیز در طول زمان
- تشخیص خطاهای ناشی از ضربه، ارتعاش یا فرسودگی
- بررسی عملکرد گیج در محدوده کاری
- پشتیبانی از برنامههای کنترل کیفیت و نگهداری
- ارزیابی انطباق عملکرد با الزامات فنی پروژه
کالیبراسیون همچنین میتواند بخشی از فرآیند کنترل تجهیزات اندازهگیری پیش از تحویل یا در طول بهرهبرداری باشد.
تجهیزات مورد نیاز برای کالیبراسیون گیج فشار
برای کالیبراسیون یک گیج فشار مکانیکی، معمولاً به یک سیستم مناسب تولید و کنترل فشار و یک تجهیز مرجع نیاز داریم.
۱. تجهیز مرجع فشار
تجهیز مرجع میتواند یک کالیبراتور فشار، فشارسنج مرجع یا سیستم اندازهگیری فشار مناسب باشد.
مشخصات تجهیز مرجع باید با محدوده فشار، دقت مورد نیاز و روش کالیبراسیون سازگار باشند.
همچنین وضعیت کالیبراسیون و عدم قطعیت اندازهگیری مرجع باید مشخص باشد.
۲. منبع تولید فشار
برای اعمال فشار میتوان از پمپ دستی، کنترلکننده فشار یا تجهیزات مناسب دیگر استفاده کرد.
نوع منبع فشار باید با شرایط آزمون، محدوده اندازهگیری و الزامات ایمنی سازگار باشد.
۳. اتصالات و تجهیزات جانبی
برای اتصال گیج و تجهیز مرجع ممکن است به موارد زیر نیاز باشد:
- اتصالات و تبدیلهای فشار مناسب
- شیلنگ یا لوله فشار دارای ظرفیت مجاز
- شیرهای کنترل و تخلیه فشار
- تجهیزات آببندی مناسب
- سیستم تثبیت یا کنترل فشار
انتخاب سیال آزمون و اجزای سیستم باید با نوع تجهیز و شرایط ایمنی سازگار باشد.
مرحله اول: بررسی مشخصات گیج فشار
پیش از شروع کالیبراسیون، باید مشخصات گیج تحت آزمون بررسی شوند.
این اطلاعات معمولاً از روی صفحه مدرج، پلاک مشخصات یا دیتاشیت تجهیز قابل شناسایی هستند.
مهمترین مشخصات عبارتاند از:
- محدوده اندازهگیری فشار
- واحد اندازهگیری
- کلاس دقت
- نوع فشار اندازهگیریشده
- شرایط مجاز عملکرد
- مشخصات اتصال فرآیندی
- استاندارد و الزامات مربوط به تجهیز
مثال: گیج فشار 0 تا 10 بار
فرض کنید یک گیج فشار با مشخصات زیر در اختیار داریم:
| مشخصه | مقدار |
|---|---|
| نوع تجهیز | گیج فشار عقربهای |
| محدوده اندازهگیری | 0 تا 10 bar |
| واحد | bar |
| کلاس دقت | 1.0 |
| استاندارد مرجع | EN 837-1، برای گیج بوردون منطبق با این استاندارد |
این مشخصات مبنای محاسبه خطای مجاز در مثال آموزشی مقاله خواهند بود.
مرحله دوم: محاسبه خطای مجاز بر اساس کلاس دقت
یکی از مهمترین مراحل بررسی عملکرد گیج فشار، تعیین حدود خطای مجاز است.
کلاس دقت (Accuracy Class) مشخص میکند تجهیز تحت شرایط مرجع و ضوابط استاندارد یا مشخصات مربوطه، چه حدود خطایی دارد.
برای گیجهای فشار بوردون مطابق EN 837-1، کلاس دقت بهصورت درصدی از محدوده اندازهگیری بیان میشود.
در یک گیج با محدوده صفر تا 10 بار و کلاس 1.0، مقدار خطای مجاز به شکل زیر محاسبه میشود:
Maximum Permissible Error = Accuracy Class × Span / 100
بنابراین:
خطای مجاز = 1 × 10 / 100 = 0.1 bar
در نتیجه، حد خطای مجاز این گیج در شرایط مرجع و بر اساس کلاس مذکور برابر است با:
±0.1 bar
کلاس دقت 1.0 دقیقاً به چه معناست؟
گاهی تصور میشود کلاس دقت 1.0 به معنی یک درصد از مقدار فشار نمایشدادهشده است.
اما برای مثال حاضر، مبنای محاسبه، محدوده کامل اندازهگیری یا Full Scale است.
بنابراین در یک گیج 0 تا 10 بار با کلاس دقت 1.0، مقدار خطای مجاز در نقاط آزمون، بر اساس این مبنا، ±0.1 بار خواهد بود.
این مقدار را نباید با یک درصد از فشار لحظهای اشتباه گرفت.
برای مثال در فشار 6 بار، حد خطا همچنان ±0.1 بار است، نه ±0.06 بار.
مرحله سوم: بررسی نقطه صفر گیج فشار
پیش از اعمال فشار، وضعیت اولیه عقربه باید بررسی شود.
در یک گیج فشار نسبی با محدوده شروع از صفر، هنگامی که هیچ فشار گیج به آن اعمال نمیشود و شرایط مرجع برقرار است، انتظار میرود عقربه نزدیک علامت صفر قرار داشته باشد.
اگر عقربه اختلاف قابلتوجهی با صفر داشته باشد، ممکن است خطای صفر یا Zero Error وجود داشته باشد.
چرا بررسی نقطه صفر مهم است؟
خطای صفر میتواند بر نتایج اندازهگیری در سایر نقاط محدوده اثر بگذارد.
برای مثال، اگر گیج قبل از اعمال فشار مقدار مثبت یا منفی غیرمنتظرهای نشان دهد، باید وضعیت تجهیز، شرایط تخلیه فشار و مشخصات فنی آن بررسی شوند.
البته در برخی طراحیها، ساختار مکانیکی عقربه و موقعیت علامت صفر ممکن است با گیجهای معمولی متفاوت باشد.
بنابراین ارزیابی باید بر اساس طراحی تجهیز و روش آزمون مربوطه انجام شود.
مرحله چهارم: اعمال فشار افزایشی و ثبت قرائتها
پس از آمادهسازی سیستم و بررسی شرایط اولیه، فشار بهصورت کنترلشده افزایش داده میشود.
برای یک گیج 0 تا 10 بار، میتوان نقاط مختلفی را در محدوده اندازهگیری انتخاب کرد.
بهعنوان مثال، نقاط زیر برای نمایش روش آزمون قابل استفادهاند:
| نقطه آزمون | فشار مرجع |
|---|---|
| 0% | 0 bar |
| 25% | 2.5 bar |
| 50% | 5 bar |
| 75% | 7.5 bar |
| 100% | 10 bar |
این نقاط صرفاً یک مثال آموزشی هستند. تعداد نقاط، ترتیب اعمال فشار و تعداد چرخهها باید مطابق روش کالیبراسیون مورد استفاده تعیین شوند.
در هر نقطه، پس از رسیدن فشار به شرایط پایدار، مقدار مرجع و مقدار نمایشدادهشده توسط گیج ثبت میشوند.
چگونه خطای اندازهگیری محاسبه میشود؟
خطای نشاندهی یا Indication Error از اختلاف قرائت گیج تحت آزمون و مقدار مرجع به دست میآید:
Error = Indicated Pressure − Reference Pressure
برای مثال، فرض کنید:
فشار مرجع = 6.00 bar
فشار نمایشدادهشده = 5.90 bar
بنابراین:
Error = 5.90 − 6.00 = −0.10 bar
علامت منفی نشان میدهد که گیج، فشار را به اندازه 0.10 بار کمتر از مقدار مرجع نمایش داده است.
آیا گیج در این نقطه قابل قبول است؟
در مثال گیج 0 تا 10 بار با کلاس 1.0، خطای مجاز برابر ±0.1 بار در نظر گرفته شده است.
بنابراین خطای اندازهگیریشده، از نظر مقدار مطلق، دقیقاً روی حد مجاز قرار دارد.
این نتیجه بهتنهایی برای اعلام قبولی نهایی کافی نیست.
برای ارزیابی انطباق باید نتایج سایر نقاط، عملکرد در مسیر کاهشی، عدم قطعیت اندازهگیری و قاعده تصمیمگیری مورد توافق نیز در نظر گرفته شوند.
مرحله پنجم: کاهش فشار و بررسی هیسترزیس
پس از رسیدن فشار به نقطه بالای آزمون، فشار بهصورت کنترلشده کاهش داده میشود.
در مسیر کاهشی نیز قرائت گیج و تجهیز مرجع در نقاط تعیینشده ثبت میشوند.
چرا باید آزمون در دو جهت انجام شود؟
زیرا برخی گیجهای فشار ممکن است هنگام افزایش و کاهش فشار، در یک مقدار مرجع یکسان، قرائتهای متفاوتی داشته باشند.
این اختلاف با مفهوم هیسترزیس (Hysteresis) مرتبط است.
هیسترزیس گیج فشار چیست؟
هیسترزیس به اختلاف قرائت تجهیز در یک فشار مرجع یکسان، هنگام نزدیکشدن به آن فشار از مسیر افزایشی و کاهشی گفته میشود.
برای مثال، فرض کنید در فشار مرجع 6 بار:
| وضعیت آزمون | قرائت گیج |
|---|---|
| مسیر افزایشی | 5.95 bar |
| مسیر کاهشی | 6.03 bar |
در این شرایط، اختلاف قرائت برابر است با:
Hysteresis = |6.03 − 5.95| = 0.08 bar
این اختلاف میتواند ناشی از رفتار مکانیکی عنصر حساس، اصطکاک مکانیزم، خواص الاستیک مواد یا عوامل دیگر باشد.
مقدار مجاز هیسترزیس باید طبق استاندارد و روش آزمون مربوطه ارزیابی شود.
آیا هیسترزیس همان خطای دقت است؟
خیر.
خطای نشاندهی، اختلاف میان قرائت گیج و مقدار مرجع است.
اما هیسترزیس، اختلاف دو قرائت در یک فشار مرجع یکسان هنگام افزایش و کاهش فشار را نشان میدهد.
هر دو ویژگی در ارزیابی عملکرد گیج اهمیت دارند، اما یکسان نیستند.
مرحله ششم: بررسی اثر دمای محیط بر نتایج
عملکرد گیج فشار مکانیکی میتواند تحت تأثیر شرایط محیطی قرار گیرد.
یکی از عوامل مهم، دمای محیط است.
تغییر دما ممکن است بر خواص مکانیکی اجزای حساس، انبساط قطعات و در نتیجه مقدار قرائت اثر بگذارد.
به همین دلیل، شرایط محیطی آزمون باید مشخص و مطابق الزامات روش کالیبراسیون کنترل شوند.
چرا دمای مرجع اهمیت دارد؟
حدود عملکرد اعلامشده در استانداردها معمولاً به شرایط مرجع مشخصی وابستهاند.
اگر کالیبراسیون در شرایط متفاوت انجام شود، ممکن است لازم باشد اثر دما و سایر عوامل محیطی در ارزیابی نتایج لحاظ شود.
بنابراین ثبت دمای محیط و بررسی شرایط مجاز آزمون از مراحل مهم کالیبراسیون دقیق به شمار میرود.
مرحله هفتم: ارزیابی نتایج و ثبت گزارش کالیبراسیون
پس از تکمیل آزمون افزایشی و کاهشی، نتایج اندازهگیری بررسی میشوند.
در این مرحله باید خطاهای بهدستآمده با حدود مجاز مشخصشده مقایسه شوند.
همچنین وضعیت هیسترزیس، تکرارپذیری در صورت آزمون و عدم قطعیت اندازهگیری میتوانند در تصمیمگیری نقش داشته باشند.
چه اطلاعاتی در گزارش کالیبراسیون ثبت میشود؟
بسته به روش آزمون و نوع گزارش، اطلاعاتی مانند موارد زیر اهمیت دارند:
- مشخصات و شناسه گیج تحت آزمون
- محدوده اندازهگیری و کلاس دقت
- مشخصات تجهیز مرجع
- تاریخ و شرایط محیطی کالیبراسیون
- نقاط آزمون و فشارهای مرجع
- قرائتهای مسیر افزایشی و کاهشی
- خطای اندازهگیری در هر نقطه
- عدم قطعیت اندازهگیری
- نتایج ارزیابی انطباق، در صورت درخواست و با قاعده تصمیمگیری مشخص
- اطلاعات مربوط به تنظیم یا تعمیر، در صورت انجام
یک گزارش مناسب باید امکان بررسی نتایج و شرایط انجام کالیبراسیون را فراهم کند.
تفاوت کالیبراسیون و تنظیم گیج فشار چیست؟
یکی از اشتباهات رایج در حوزه ابزار دقیق، یکساندانستن کالیبراسیون و تنظیم است.
درحالیکه این دو مفهوم تفاوت دارند.
Calibration یا کالیبراسیون: تعیین رابطه میان مقدار مرجع و قرائت تجهیز تحت شرایط مشخص.
Adjustment یا تنظیم: انجام تغییراتی در تجهیز با هدف اصلاح رفتار اندازهگیری یا کاهش خطا.
برای مثال، اگر یک گیج فشار در آزمون دارای خطای خارج از حدود قابل قبول باشد، ممکن است امکان تنظیم آن وجود داشته باشد.
اما انجام تنظیم بهتنهایی به معنای کالیبراسیون نیست.
پس از تنظیم، باید عملکرد تجهیز دوباره بررسی شود تا وضعیت اندازهگیری آن مشخص گردد.
به همین دلیل، در فرآیندهای حرفهای، وضعیت تجهیز پیش از تنظیم و پس از تنظیم، در صورت لزوم، بهصورت جداگانه ثبت میشود.
استاندارد EN 837-1 چه ارتباطی با کالیبراسیون گیج فشار دارد؟
استاندارد EN 837-1 از مراجع فنی مهم مرتبط با گیجهای فشار بوردون (Bourdon Tube Pressure Gauges) است.
این استاندارد الزامات مربوط به طراحی، اندازهگیری، ابعاد و آزمونهای این گروه از گیجهای فشار را پوشش میدهد.
کلاسهای دقت، حدود خطای مجاز و برخی الزامات عملکردی از موضوعات مرتبط با این استاندارد هستند.
باید توجه داشت که استاندارد EN 837-1 برای تمام فناوریهای اندازهگیری فشار کاربرد یکسانی ندارد.
برای مثال، گیجهای دیافراگمی و کپسولی در دامنه استانداردهای مرتبط دیگری از خانواده EN 837 قرار میگیرند.
بنابراین هنگام ارزیابی گیج باید نوع مکانیزم اندازهگیری و استاندارد واقعی آن مشخص شود.
تفاوت EN 837-1 و ISO/IEC 17025 چیست؟
این دو استاندارد نقش متفاوتی دارند.
| استاندارد | کاربرد |
|---|---|
| EN 837-1 | الزامات فنی گیجهای فشار بوردون، از جمله کلاس دقت و آزمونهای مرتبط |
| ISO/IEC 17025 | الزامات عمومی صلاحیت آزمایشگاههای آزمون و کالیبراسیون |
ISO/IEC 17025 به موضوعاتی مانند صلاحیت فنی آزمایشگاه، اعتبار نتایج، قابلیت ردیابی اندازهشناختی و عدم قطعیت اندازهگیری مرتبط است.
نکته مهم: انجام کالیبراسیون با توجه به الزامات ISO/IEC 17025 بهتنهایی به معنی صدور گواهی کالیبراسیون تحت اعتبار نیست.
برای صدور گزارش کالیبراسیون دارای اعتبار رسمی، باید وضعیت اعتبار آزمایشگاه و دامنه اعتبار آن برای نوع اندازهگیری مربوطه بررسی شود.
چه عواملی باعث خطای گیج فشار میشوند؟
اگر نتایج آزمون نشان دهند که عملکرد گیج با الزامات مورد انتظار مطابقت ندارد، لازم است علت احتمالی خطا بررسی شود.
برخی عوامل مؤثر عبارتاند از:
آسیب مکانیکی: ضربه یا بارگذاری نامناسب میتواند بر عنصر حساس یا مکانیزم عقربه اثر بگذارد.
فشار بیش از حد: اعمال فشار خارج از حدود مجاز تجهیز ممکن است باعث تغییر شکل دائمی اجزای حساس شود.
ارتعاش: ارتعاشات مکانیکی میتوانند موجب نوسان عقربه و در برخی شرایط افزایش فرسودگی قطعات شوند.
تغییرات دمایی: دمای محیط یا فرآیند میتواند بر عملکرد برخی اجزای اندازهگیری اثر بگذارد.
فرسودگی و تغییر مشخصه: عملکرد گیج ممکن است در طول زمان و بر اثر شرایط بهرهبرداری تغییر کند.
اشکال در روش آزمون: نشتی سیستم، تثبیتنشدن فشار، انتخاب نامناسب مرجع یا خطای قرائت نیز ممکن است باعث نتایج نامعتبر شوند.
بنابراین پیش از تصمیمگیری درباره تعمیر یا تعویض گیج فشار، باید شرایط آزمون و عملکرد واقعی تجهیز ارزیابی شوند.
نقش کنترل کیفیت و کالیبراسیون در تجهیزات NICO
در فرآیند طراحی، تولید و بررسی تجهیزات اندازهگیری فشار، کنترل مشخصات فنی و ارزیابی عملکرد ابزار اهمیت زیادی دارد.
شرکت نیکان صنعت خاورمیانه (NICO) در زمینه تولید و تأمین تجهیزات اندازهگیری فشار، از جمله گیجهای فشار صنعتی فعالیت میکند.
در انتخاب و بررسی این تجهیزات باید مواردی مانند محدوده اندازهگیری، کلاس دقت، نوع اتصال، جنس قطعات و شرایط فرآیندی مورد توجه قرار گیرند.
آزمون و کنترل عملکرد نیز باید بر اساس مشخصات تأییدشده تجهیز و الزامات سفارش انجام شود.
در صورت نیاز به مدارک کالیبراسیون، نوع گواهی، روش آزمون، قابلیت ردیابی و الزامات اعتبار باید پیش از سفارش مشخص شوند.
نتیجهگیری
کالیبراسیون گیج فشار یکی از روشهای مهم ارزیابی صحت عملکرد تجهیزات اندازهگیری فشار در صنعت است.
در این فرآیند، قرائت گیج با مقادیر مرجع معتبر مقایسه میشود و خطای اندازهگیری در نقاط مختلف مشخص میگردد.
بررسی کلاس دقت، محاسبه خطای مجاز، آزمون افزایشی و کاهشی، ارزیابی هیسترزیس و توجه به شرایط محیطی از موضوعات مهم در انجام این فرآیند هستند.
همچنین باید میان کالیبراسیون و تنظیم گیج تفاوت قائل شد؛ زیرا تعیین خطا و اصلاح مکانیکی تجهیز، دو فعالیت مستقل هستند.
کالیبراسیون مشخص میکند گیج فشار چقدر درست اندازهگیری میکند؛ اما تصمیم درباره قابل قبول بودن آن، به الزامات فنی و روش ارزیابی نتایج وابسته است.
تجهیزات اندازهگیری فشار NICO
شرکت نیکان صنعت خاورمیانه (NICO) مجموعهای از تجهیزات اندازهگیری فشار صنعتی را برای کاربردهای مختلف ارائه میکند.
برای انتخاب گیج فشار مناسب، بررسی محدوده فشار، کلاس دقت، شرایط فرآیند، نوع اتصال و الزامات آزمون ضروری است.
جهت دریافت اطلاعات فنی محصولات یا ارسال درخواست خرید میتوانید از طریق وبسایت NICO با کارشناسان شرکت در ارتباط باشید.
پرسشهای متداول درباره کالیبراسیون گیج فشار
کالیبراسیون گیج فشار چگونه انجام میشود؟
در این فرآیند، فشارهای مشخصی به گیج تحت آزمون و تجهیز مرجع اعمال میشوند. سپس قرائتهای آنها در نقاط مختلف مقایسه شده و خطای نشاندهی تعیین میشود. آزمون ممکن است مسیر افزایشی و کاهشی را نیز شامل شود.
کلاس دقت 1.0 در گیج فشار به چه معناست؟
برای یک گیج بوردون 0 تا 10 بار مطابق EN 837-1، کلاس دقت 1.0 به معنی حد خطای مجاز ±1 درصد از محدوده کامل اندازهگیری در شرایط مرجع است؛ یعنی ±0.1 بار.
خطای مجاز گیج فشار چگونه محاسبه میشود؟
برای مثال گیج فشار 0 تا 10 بار با کلاس دقت 1.0، مقدار خطای مجاز از حاصلضرب 10 بار در یک درصد به دست میآید که برابر ±0.1 بار است.
هیسترزیس گیج فشار چیست؟
هیسترزیس اختلاف قرائت گیج در یک فشار مرجع یکسان هنگام رسیدن به آن فشار از مسیر افزایشی و کاهشی است. این ویژگی میتواند اطلاعاتی درباره رفتار مکانیکی تجهیز ارائه کند.
آیا کالیبراسیون باعث افزایش دقت گیج میشود؟
کالیبراسیون بهخودیخود دقت تجهیز را افزایش نمیدهد؛ بلکه خطای اندازهگیری را مشخص میکند. در صورت نیاز، ممکن است تنظیم یا تعمیر انجام شود و سپس عملکرد تجهیز دوباره بررسی گردد.
آیا تمام گیجهای فشار باید طبق EN 837-1 بررسی شوند؟
خیر. این استاندارد به گیجهای فشار بوردون مربوط است. نوع تجهیز، استاندارد طراحی و الزامات پروژه تعیین میکنند که چه مرجع و روش آزمونی مناسب است.
هر چند وقت یکبار گیج فشار باید کالیبره شود؟
فاصله زمانی کالیبراسیون به اهمیت کاربرد، شرایط کاری، سوابق عملکرد، الزامات کیفیت و دستورالعملهای بهرهبردار بستگی دارد. نمیتوان برای تمام گیجهای فشار یک دوره ثابت و عمومی تعیین کرد.


