انتقال حرارت در گیج دمای بی‌متال؛ از دمای سیال تا حرکت عقربه
در بسیاری از واحدهای صنعتی، گیج دمای عقربه‌ای یکی از ساده‌ترین و پرکاربردترین تجهیزات برای نمایش محلی دمای فرآیند است. این تجهیز بدون نیاز به برق می‌تواند تغییرات دمای سیال را به حرکت عقربه روی صفحه مدرج تبدیل کند.
اما بین تغییر دمای سیال در خط لوله و حرکت عقربه چه اتفاقی می‌افتد؟
آیا عقربه بلافاصله پس از افزایش دمای سیال حرکت می‌کند؟ حرارت چگونه از دیواره ترموول عبور کرده و به سنسور می‌رسد؟ چرا در بعضی شرایط، گیج دما با تأخیر مقدار جدید را نمایش می‌دهد؟
پاسخ این سؤال‌ها به دو فرآیند اصلی وابسته است: انتقال حرارت به عنصر حساس بی‌متال و تبدیل تغییر شکل حرارتی آن به حرکت مکانیکی.
در این مقاله از نیکان صنعت خاورمیانه (NICO)، مسیر کامل انتقال حرارت را در یک گیج دمای بی‌متال بررسی می‌کنیم؛ از تماس سیال با ترموول تا تغییر شکل مارپیچ هلیکال، چرخش محور و حرکت عقربه.
همچنین با استفاده از یک مثال آموزشی، افزایش دمای سیال از 30°C به 80°C و تأثیر زمان پاسخ حرارتی بر نمایش دما را توضیح می‌دهیم.
مسیر اندازه‌گیری دما در گیج بی‌متال چگونه است؟
برای درک عملکرد گیج دمای بی‌متال، ابتدا باید مسیر تبدیل انرژی حرارتی به حرکت مکانیکی را بشناسیم.
در یک گیج بی‌متال با طراحی متداول و نصب داخل ترموول، این فرآیند به ترتیب زیر انجام می‌شود:
دمای سیال فرآیند → انتقال حرارت به ترموول → انتقال حرارت به ساقه گیج → تغییر دمای عنصر بی‌متال → تغییر شکل مارپیچ هلیکال → چرخش محور → حرکت عقربه
در این زنجیره، دو پدیده فیزیکی نقش اصلی را بر عهده دارند:
انتقال حرارت (Heat Transfer): باعث می‌شود انرژی حرارتی از سیال به عنصر حساس منتقل شود.
انبساط حرارتی متفاوت (Differential Thermal Expansion): باعث می‌شود تغییر دمای عنصر بی‌متال به تغییر شکل و حرکت مکانیکی تبدیل شود.
بنابراین گیج دمای بی‌متال، برخلاف ترموکوپل یا سنسورهای مقاومتی، برای نمایش محلی دما به تبدیل سیگنال الکتریکی نیاز ندارد.
در ادامه هر مرحله را جداگانه بررسی می‌کنیم.
مرحله اول: انتقال حرارت از سیال به ترموول
در بسیاری از کاربردهای صنعتی، سنسور دما به‌صورت مستقیم با سیال در تماس نیست و داخل یک ترموول (Thermowell) نصب می‌شود.
ترموول قطعه‌ای محافظ است که معمولاً از فلز مناسب شرایط فرآیند ساخته می‌شود و قسمت حساس تجهیز اندازه‌گیری را از تماس مستقیم با سیال جدا می‌کند.
در این آرایش، سطح خارجی ترموول در تماس با محیط فرآیند قرار دارد.
اگر دمای سیال از دمای ترموول بیشتر باشد، انرژی حرارتی از سیال به سطح ترموول منتقل می‌شود.
سپس حرارت از طریق دیواره فلزی ترموول به سمت فضای داخلی آن جریان پیدا می‌کند.
انتقال حرارت از چه روش‌هایی انجام می‌شود؟
در این مرحله، دو مکانیزم اصلی انتقال حرارت اهمیت دارند.
۱. جابه‌جایی حرارتی (Convection)
حرارت میان سیال در حال حرکت و سطح خارجی ترموول منتقل می‌شود.
شدت انتقال حرارت به عواملی مانند سرعت سیال، خواص حرارتی آن، نوع جریان و هندسه سطح بستگی دارد.
۲. هدایت حرارتی (Conduction)
پس از رسیدن حرارت به سطح ترموول، انرژی از طریق دیواره جامد آن منتقل می‌شود.
جنس ترموول، ضخامت دیواره و هندسه آن بر مقاومت حرارتی این مسیر اثر می‌گذارند.
در یک نصب واقعی، انتقال حرارت در مجموعه می‌تواند پیچیده‌تر باشد و سهم مکانیزم‌های مختلف با توجه به شرایط فرآیند تغییر کند.
آیا سیال وارد ترموول می‌شود؟
در یک ترموول بسته و سالم، سیال فرآیندی نباید وارد فضای داخلی محل قرارگیری ساقه گیج شود.
ترموول به‌عنوان یک مانع محافظ میان سیال و سنسور عمل می‌کند و انتقال حرارت عمدتاً از طریق دیواره آن انجام می‌شود.
به همین دلیل، هنگام نمایش شماتیک نصب گیج دما، باید مرز بین سیال فرآیند و فضای داخلی ترموول به‌درستی مشخص شود.
مرحله دوم: انتقال حرارت از ترموول به ساقه گیج دما
پس از عبور حرارت از دیواره ترموول، انرژی حرارتی باید به ساقه گیج دما منتقل شود.
ساقه (Stem) بخشی از تجهیز است که عنصر حساس بی‌متال در داخل آن قرار دارد.
در یک نصب مجهز به ترموول، انتقال حرارت از سطح داخلی ترموول به سطح خارجی ساقه، به شرایط استقرار سنسور و محیط موجود بین این دو بستگی دارد.
سپس حرارت از طریق ساقه به عنصر حساس بی‌متال می‌رسد.
چرا کیفیت تماس حرارتی اهمیت دارد؟
اگر انتقال حرارت بین ترموول و ساقه ضعیف باشد، عنصر بی‌متال ممکن است دیرتر به دمای جدید برسد.
این موضوع می‌تواند باعث افزایش زمان پاسخ مجموعه اندازه‌گیری شود.
برای مثال، اگر دمای سیال به‌صورت ناگهانی از 30°C به 80°C افزایش پیدا کند، دمای عنصر حساس الزاماً در همان لحظه به 80°C نمی‌رسد.
ابتدا ترموول و ساقه گرم می‌شوند و سپس دمای عنصر بی‌متال افزایش پیدا می‌کند.
در نتیجه، عقربه گیج نیز با تأخیر به سمت مقدار جدید حرکت خواهد کرد.
چه عواملی بر انتقال حرارت به ساقه اثر می‌گذارند؟
- جنس و ضخامت دیواره ترموول
- طول و قطر ساقه گیج
- فاصله و شرایط تماس میان ساقه و ترموول
- سرعت و خواص حرارتی سیال
- دمای محیط اطراف
- نحوه نصب و عمق غوطه‌وری
بنابراین طراحی مکانیکی مجموعه اندازه‌گیری می‌تواند بر سرعت رسیدن حرارت به سنسور اثر قابل‌توجهی داشته باشد.
مرحله سوم: انبساط حرارتی متفاوت دو فلز
هنگامی که حرارت به عنصر حساس گیج می‌رسد، دمای دو فلز متصل به یکدیگر تغییر می‌کند.
عنصر بی‌متال از دو لایه فلزی با ضرایب انبساط حرارتی متفاوت تشکیل شده است که به‌صورت دائمی به یکدیگر متصل هستند.
هر فلز با افزایش دما تمایل دارد متناسب با ضریب انبساط خود تغییر طول دهد.
اگر دو فلز از یکدیگر جدا بودند، هرکدام می‌توانستند مستقل منبسط شوند.
اما در یک عنصر بی‌متال، اتصال دائمی لایه‌ها مانع از تغییر طول مستقل آن‌ها می‌شود.
این اختلاف تمایل به انبساط، باعث ایجاد تنش داخلی و تغییر شکل مجموعه می‌شود.
چرا نوار بی‌متال خم می‌شود؟
فرض کنید فلز اول ضریب انبساط بیشتری نسبت به فلز دوم دارد.
با افزایش دما، فلز اول تمایل دارد بیشتر منبسط شود.
از آنجا که لایه‌ها به یکدیگر متصل هستند، مجموعه در شرایط آزاد و گرمایش یکنواخت معمولاً به سمت فلزی که ضریب انبساط کمتری دارد خم می‌شود.
با کاهش دما، تغییر شکل حرارتی در جهت مخالف رخ می‌دهد.
این ویژگی، اساس عملکرد مکانیکی گیج دمای بی‌متال است.
البته مقدار تغییر شکل به اختلاف ضرایب انبساط، هندسه عنصر، دما و خواص مکانیکی فلزات بستگی دارد.
مرحله چهارم: تغییر شکل مارپیچ هلیکال بی‌متال
در بسیاری از گیج‌های دمای صنعتی، عنصر حساس به شکل یک نوار مستقیم ساخته نمی‌شود.
برای ایجاد حرکت زاویه‌ای مناسب، نوار بی‌متال می‌تواند به شکل مارپیچ سه‌بعدی یا هلیکال (Helical Bimetal) طراحی شود.
این ساختار معمولاً در داخل ساقه گیج قرار می‌گیرد.
یکی از سرهای مارپیچ به بخش ثابتی از مجموعه متصل است و سر دیگر امکان ایجاد جابه‌جایی زاویه‌ای دارد.
هنگامی که دمای مارپیچ افزایش پیدا می‌کند، اختلاف انبساط دو فلز باعث تغییر شکل هندسی آن می‌شود.
این تغییر شکل می‌تواند باعث پیچش یا تغییر زاویه انتهای متحرک شود.
چرا از ساختار هلیکال استفاده می‌شود؟
استفاده از عنصر هلیکال مزایای طراحی مشخصی دارد.
اول اینکه امکان قرارگیری طول مناسبی از نوار بی‌متال در فضای محدود ساقه فراهم می‌شود.
دوم اینکه تغییر شکل ناشی از دما می‌تواند به جابه‌جایی زاویه‌ای قابل استفاده برای مکانیزم نمایش تبدیل شود.
سوم اینکه آرایش هلیکال با ساختار ساقه‌ای بسیاری از دماسنج‌های صنعتی سازگار است.
البته هندسه مارپیچ، طول آن، نوع اتصال ثابت و نحوه انتقال حرکت باید متناسب با طراحی واقعی تجهیز تعیین شوند.
آیا مارپیچ بی‌متال همیشه در یک جهت می‌چرخد؟
خیر.
جهت تغییر شکل و چرخش به نحوه قرارگیری لایه‌های فلزی، جهت پیچش مارپیچ و طراحی مکانیکی مجموعه بستگی دارد.
به همین دلیل نمی‌توان یک جهت چرخش ثابت را برای تمام گیج‌های بی‌متال در نظر گرفت.
آنچه اهمیت دارد این است که مکانیزم و صفحه مدرج گیج به‌گونه‌ای طراحی و کالیبره شده باشند که افزایش دما باعث حرکت صحیح عقربه به سمت مقدار بالاتر شود.
مرحله پنجم: انتقال چرخش مارپیچ به عقربه
پس از ایجاد حرکت زاویه‌ای در عنصر بی‌متال، این حرکت باید به عقربه منتقل شود.
در یک ساختار مکانیکی متداول، انتهای متحرک عنصر حساس به محور یا مجموعه انتقال حرکت متصل است.
با تغییر شکل مارپیچ، این محور می‌چرخد.
حرکت محور از طریق مکانیزم داخلی مناسب به عقربه منتقل شده و باعث تغییر موقعیت آن روی صفحه مدرج می‌شود.
آیا گیج دمای بی‌متال به موتور یا مدار الکترونیکی نیاز دارد؟
خیر.
در یک گیج دمای بی‌متال مکانیکی معمولی، نیروی لازم برای تغییر موقعیت عقربه از تغییر شکل حرارتی عنصر حساس به دست می‌آید.
برای نمایش محلی دما به موتور الکتریکی یا مدار پردازش سیگنال نیازی نیست.
همچنین وجود چرخ‌دنده‌های بزرگ یا مجموعه انتقال پیچیده، ویژگی الزامی تمام گیج‌های بی‌متال نیست.
ساختار مکانیکی واقعی بسته به سازنده و طراحی تجهیز می‌تواند متفاوت باشد.
مرحله ششم: حرکت عقربه هنگام افزایش دما از ۳۰ به ۸۰ درجه
برای درک بهتر عملکرد مجموعه، یک مثال آموزشی را بررسی می‌کنیم.
فرض کنید گیج دمای بی‌متال روی یک خط لوله نصب شده و شرایط اولیه به شکل زیر است:
دمای اولیه سیال: 30°C
دمای نهایی سیال: 80°C
در ابتدا، پس از رسیدن مجموعه به تعادل حرارتی، عنصر حساس تقریباً در دمای متناظر با شرایط اولیه قرار دارد و گیج مقدار 30°C را نمایش می‌دهد.
سپس دمای سیال افزایش پیدا می‌کند.
در داخل گیج چه اتفاقی می‌افتد؟
گام اول: دمای سیال فرآیند افزایش پیدا می‌کند.
گام دوم: حرارت از سیال به ترموول و سپس به ساقه گیج منتقل می‌شود.
گام سوم: دمای مارپیچ بی‌متال به‌تدریج افزایش پیدا می‌کند.
گام چهارم: مارپیچ در اثر انبساط متفاوت فلزات تغییر شکل می‌دهد.
گام پنجم: جابه‌جایی زاویه‌ای ایجادشده به محور و عقربه منتقل می‌شود.
گام ششم: عقربه به‌تدریج از 30°C به سمت 80°C حرکت می‌کند.
اگر شرایط فرآیند ثابت بمانند و مجموعه به تعادل حرارتی مناسب برسد، انتظار می‌رود یک گیج سالم و درست انتخاب‌شده، مقدار دما را در محدوده خطای مجاز خود نمایش دهد.
آیا عقربه بلافاصله روی ۸۰ درجه قرار می‌گیرد؟
خیر.
تغییر دمای سیال الزاماً به معنای تغییر آنی دمای عنصر حساس نیست.
به دلیل مقاومت حرارتی و ظرفیت حرارتی مجموعه، سنسور برای رسیدن به شرایط جدید به زمان نیاز دارد.
به همین دلیل در یک فرآیند گرم‌شدن سریع، ممکن است دمای سیال زودتر از مقدار نمایش‌داده‌شده توسط گیج افزایش یافته باشد.
این رفتار با مفهوم زمان پاسخ حرارتی مرتبط است.
زمان پاسخ حرارتی گیج دمای بی‌متال چیست؟
زمان پاسخ حرارتی (Thermal Response Time) نشان می‌دهد مجموعه اندازه‌گیری با چه سرعتی به تغییر دمای محیط فرآیند واکنش نشان می‌دهد.
این ویژگی یکی از پارامترهای مهم عملکرد گیج دماست.
برای مثال، هنگامی که دمای سیال از 30°C به 80°C تغییر می‌کند، دمای عنصر حساس معمولاً به‌صورت تدریجی به مقدار جدید نزدیک می‌شود.
در نتیجه، حرکت عقربه نیز می‌تواند تدریجی باشد.
چرا پاسخ گیج دما با تأخیر همراه است؟
برای رسیدن حرارت از سیال به عنصر حساس، باید چند مرحله انتقال حرارت انجام شود.
هر یک از این مراحل دارای مقاومت و ظرفیت حرارتی است.
بنابراین مجموعه نمی‌تواند در تمام شرایط، تغییرات دما را به‌صورت آنی دنبال کند.
عوامل مهم مؤثر بر زمان پاسخ عبارت‌اند از:
- جرم حرارتی ترموول و ساقه
- جنس و هندسه قطعات
- کیفیت انتقال حرارت بین ترموول و ساقه
- خواص سیال و سرعت جریان
- محل قرارگیری عنصر حساس
- شرایط محیطی و نصب
هرچه مسیر انتقال حرارت مقاومت بیشتری داشته باشد یا ظرفیت حرارتی مؤثر مجموعه بزرگ‌تر باشد، پاسخ ممکن است کندتر شود.
تفاوت زمان پاسخ و دقت اندازه‌گیری
زمان پاسخ و دقت، دو ویژگی متفاوت هستند.
دقت اندازه‌گیری نشان می‌دهد مقدار نمایش‌داده‌شده تا چه اندازه با مقدار مرجع اختلاف دارد.
زمان پاسخ بیان می‌کند که مجموعه با چه سرعتی تغییرات دمایی را دنبال می‌کند.
بنابراین یک گیج ممکن است در شرایط پایدار دقت قابل‌قبولی داشته باشد، اما هنگام تغییر سریع دما، با تأخیر به مقدار جدید برسد.
این تأخیر الزاماً به معنی خرابی گیج نیست.
تأثیر ترموول و عمق غوطه‌وری بر عملکرد گیج دما
یکی از موضوعات مهم در انتخاب و نصب گیج دمای بی‌متال، عمق غوطه‌وری (Immersion Depth) است.
اگر قسمت حساس گیج در ناحیه مناسبی از فرآیند قرار نگیرد، ممکن است انتقال حرارت از ساقه به محیط اطراف بر اندازه‌گیری اثر بگذارد.
برای مثال، در یک خط لوله داغ که دمای محیط بیرونی آن پایین‌تر است، نصب کم‌عمق می‌تواند باعث شود بخشی از حرارت از مسیر ساقه به سمت محیط منتقل شود.
در چنین شرایطی، دمای عنصر حساس ممکن است از دمای واقعی سیال کمتر باشد.
این پدیده با خطای هدایت حرارتی ساقه یا Stem Conduction Error مرتبط است.
چگونه نصب مناسب‌تری داشته باشیم؟
برای انتخاب آرایش نصب باید موارد زیر بررسی شوند:
- قطر خط لوله یا ابعاد مخزن
- دمای فرآیند
- نوع و سرعت سیال
- طول قسمت حساس سنسور
- طول و قطر ساقه
- طراحی و ابعاد ترموول
- جنس قطعات و شرایط محیطی
- دستورالعمل‌های نصب سازنده
نکته مهم: افزایش طول غوطه‌وری همیشه به‌تنهایی راهکار مناسبی نیست. انتخاب آن باید همراه با بررسی استحکام مکانیکی، شرایط جریان و طراحی ترموول انجام شود.
چرا گیج دمای بی‌متال ممکن است دمای نادرست نشان دهد؟
اگرچه گیج بی‌متال یک تجهیز مکانیکی است، عملکرد آن همچنان می‌تواند تحت تأثیر شرایط نصب یا مشکلات مکانیکی قرار گیرد.
برخی عوامل احتمالی عبارت‌اند از:
عمق غوطه‌وری ناکافی: قسمت حساس به دمای نماینده فرآیند نمی‌رسد.
انتقال حرارت نامناسب: مسیر انتقال حرارت به سنسور باعث افزایش تأخیر یا بروز اختلاف دما می‌شود.
آسیب به عنصر بی‌متال: تغییرات مکانیکی یا حرارتی خارج از حدود مجاز می‌توانند مشخصه اندازه‌گیری را تغییر دهند.
ضربه و ارتعاش: در صورت نامناسب‌بودن انتخاب یا نصب، ممکن است عملکرد مکانیزم و پایداری قرائت تحت تأثیر قرار گیرد.
تغییر شرایط فرآیند: دمای نقطه اندازه‌گیری ممکن است نماینده دمای مورد انتظار در کل فرآیند نباشد.
بنابراین در صورت مشاهده اختلاف دما، علاوه بر بررسی سلامت خود گیج باید شرایط نصب و انتقال حرارت نیز کنترل شوند.
بررسی عملکرد گیج بی‌متال NICO TGN21
شرکت نیکان صنعت خاورمیانه (NICO) خانواده گیج‌های دمای بی‌متال TGN را برای کاربردهای اندازه‌گیری و نمایش محلی دما ارائه می‌کند.
یکی از مدل‌های این خانواده، NICO TGN21 Industrial Fixed Bimetal Thermometer است.
این مدل دارای آرایش ثابت هد و ساقه بوده و برای کاربردهایی در نظر گرفته می‌شود که به قابلیت تنظیم زاویه هد نیاز ندارند.
در تحلیل عملکرد یک گیج دمای بی‌متال با آرایش ثابت مانند TGN21، مسیر فیزیکی اندازه‌گیری شامل انتقال حرارت از محیط فرآیند به ساقه، تغییر دمای عنصر بی‌متال و انتقال حرکت مکانیکی به عقربه است.
بااین‌حال، جزئیات واقعی مکانیزم داخلی و مشخصات عملکردی هر مدل باید بر اساس مدارک فنی تأییدشده آن بررسی شوند.
چه اطلاعاتی برای انتخاب TGN21 لازم است؟
| پارامتر | اهمیت در انتخاب |
|---|---|
| محدوده دمای اندازه‌گیری | تطابق با دمای فرآیند |
| طول ساقه | موقعیت عنصر حساس و شرایط نصب |
| عمق غوطه‌وری | انتقال حرارت و کیفیت اندازه‌گیری |
| نوع اتصال فرآیندی | سازگاری با محل نصب |
| جنس قطعات | سازگاری با شرایط فرآیند |
| قطر صفحه | خوانایی نمایش محلی |
| شرایط ارتعاش و محیط | انتخاب ساختار مناسب |
| نیاز به ترموول | حفاظت و امکان نگهداری |
انتخاب نهایی باید مطابق کاتالوگ و اطلاعات فرآیندی تأییدشده انجام شود.
نتیجه‌گیری
در گیج دمای بی‌متال، نمایش دمای فرآیند نتیجه یک زنجیره مشخص از پدیده‌های حرارتی و مکانیکی است.
ابتدا حرارت از سیال به ترموول یا ساقه گیج منتقل می‌شود. سپس دمای عنصر حساس افزایش پیدا کرده و اختلاف انبساط دو فلز باعث تغییر شکل مارپیچ بی‌متال می‌شود.
حرکت زاویه‌ای ایجادشده از طریق مکانیزم مکانیکی به عقربه منتقل شده و دمای فرآیند روی صفحه مدرج نمایش داده می‌شود.
این فرآیند به تغذیه الکتریکی نیاز ندارد، اما کیفیت عملکرد آن به شرایط انتقال حرارت، طراحی مکانیکی و نصب صحیح وابسته است.
از طرف دیگر، تأخیر در حرکت عقربه هنگام تغییر سریع دمای سیال، می‌تواند ناشی از زمان پاسخ حرارتی مجموعه باشد و الزاماً به معنی خرابی تجهیز نیست.
در اندازه‌گیری مکانیکی دما، مسیر انتقال حرارت به‌اندازه عملکرد عنصر حساس اهمیت دارد.
انتخاب گیج دمای صنعتی از NICO
نیکان صنعت خاورمیانه (NICO) مجموعه‌ای از گیج‌های دمای صنعتی را برای کاربردهای مختلف اندازه‌گیری و نمایش محلی دما ارائه می‌کند.
برای انتخاب تجهیز مناسب، بررسی مشخصات فرآیند، محدوده دما، طول ساقه، شرایط نصب و نیاز به ترموول ضروری است.
برای مشاهده تجهیزات اندازه‌گیری دما یا دریافت پیشنهاد فنی، می‌توانید به وب‌سایت NICO مراجعه کرده یا درخواست خرید خود را برای کارشناسان شرکت ارسال کنید.
پرسش‌های متداول درباره انتقال حرارت و حرکت عقربه گیج بی‌متال
حرارت چگونه از سیال به سنسور بی‌متال منتقل می‌شود؟
در نصب مجهز به ترموول، حرارت ابتدا از سیال به سطح ترموول و سپس از طریق دیواره آن به ساقه گیج منتقل می‌شود. در نهایت، عنصر بی‌متال گرم شده و تغییر شکل مکانیکی ایجاد می‌کند.
آیا گیج دمای بی‌متال بدون برق کار می‌کند؟
بله. در نوع مکانیکی معمولی، تغییر دما باعث انبساط متفاوت دو فلز و حرکت عقربه می‌شود و برای نمایش محلی به تغذیه الکتریکی نیاز نیست.
چرا عقربه گیج دما با تأخیر حرکت می‌کند؟
زیرا انتقال حرارت از سیال به عنصر حساس زمان‌بر است. جرم حرارتی مجموعه، ترموول، ساقه و شرایط انتقال حرارت می‌توانند بر زمان پاسخ اثر بگذارند.
آیا استفاده از ترموول باعث خطای اندازه‌گیری می‌شود؟
ترموول می‌تواند زمان پاسخ را افزایش دهد و در شرایط خاص، به دلیل نحوه نصب یا انتقال حرارت، بر دقت اندازه‌گیری اثر بگذارد. بااین‌حال، استفاده صحیح از ترموول لزوماً به معنی وجود خطای قابل‌توجه در حالت پایدار نیست.
مارپیچ بی‌متال چگونه عقربه را حرکت می‌دهد؟
اختلاف انبساط دو فلز باعث تغییر شکل عنصر مارپیچی می‌شود. این تغییر شکل، جابه‌جایی زاویه‌ای ایجاد می‌کند که از طریق محور یا مکانیزم مکانیکی مناسب به عقربه منتقل می‌شود.
آیا زمان پاسخ و دقت گیج دما یکسان هستند؟
خیر. دقت به اختلاف مقدار اندازه‌گیری‌شده با مرجع مربوط است، اما زمان پاسخ مشخص می‌کند گیج با چه سرعتی تغییرات دما را دنبال می‌کند.